Historia Wrocławia wiąże się z osadą, która rozwinęła się w dogodnym do przeprawy miejscu na Odrze. Leży na skrzyżowaniu ważnych i starych szlaków komunikacyjnych biegnących z południa Europy na północ, ku Morzu Bałtyckiemu oraz z zachodu na wschód, w rejon Morza Czarnego.
W pierwszej połowie X wieku obszar Śląska dostał się pod panowanie państwa czeskiego, a osada, ówcześnie już zapewne o charakterze nadgranicznego grodu otrzymała wówczas najprawdopodobniej imię księcia czeskiego Wratysława. W ostatniej dekadzie X wieku Śląsk znalazł się w granicach państwa polskiego. W roku 1000, za panowania Bolesława Chrobrego, ukazała się bulla papieska – najstarsza zachowana, pisemna wzmianka o Wrocławiu, która ustanawiała w grodzie siedzibę biskupstwa wrocławskiego, podległego arcybiskupstwu gnieźnieńskiemu.
—————————————————————————————————————————————
—————————————————————————————————————————————–
Piastowie Śląscy i Rada Miejska
W okresie rozbicia dzielnicowego w Polsce, Śląsk i jego największy z grodów stał się domeną nowej linii książęcej ? Piastów Śląskich. Wokół książęcego grodu znajdującego się na odrzańskich wyspach powstawały liczne osady. Na początku XIII wieku zaczęły się one przekształcać stopniowo w jeden organizm miejski. Proces te uległ przyspieszeniu po najeździe mongolskim z 1241 r., w czasie którego doszło również do częściowego zniszczenia samego Wrocławia. Miasto odbudowało się lokowane na prawie niemieckim.
—————————————————————————————————————————————
—————————————————————————————————————————————-
W tym czasie dominującą rolę wśród mieszkańców miasta przejęli koloniści niemieccy, których do osiedlenia się na Śląsku zachęcali, w nadziei wspomożenia procesu zagospodarowania swych ziem, Piastowi śląscy. W drugiej połowie XIII wieku miasto posiadało już ceglane mury miejskie i fosę. Od 1261 r. zgodnie z nadanym Wrocławiowi prawem magdeburskim zarządzanie nim przejęło ciało samorządowe-Rada Miejska.
—————————————————————————————————————————————
—————————————————————————————————————————————-
—————————————————————————————————————————————-
W 1335 r., po bezpotomnej śmierci księcia Henryka Piastowskiego miasto i księstwa wrocławskie przeszły, drogą wcześniej podpisanych układów pod panowanie korony czeskiej. Okres pozostawania pod panowaniem Luksemburczyków sprzyjał na ogół rozwojowi miasta stającego się coraz poważniejszym ośrodkiem handlu i rzemiosła.
————————————————————————————————————————————–
—————————————————————————————————————————————–
Mniej korzystny dla całego Śląska i Wrocławia okazał się okres wojen husyckich, a później długotrwałych walk o sukcesję czeską, po wygaśnięciu dynastii luksemburskiej.Ostatecznie w 1526 r., po śmierci króla Czech Ludwika Jagiellończyka, Wrocław wraz ze Śląskiem przechodzi pod panowanie Habsburgów. Kończy to również okres starań o przywrócenie Śląska zwierzchności polskiej. Bogate, rozrosłe terytorialnie miasto na przełomie XV i XVI w. rozpoczęło budowę nowoczesnych fortyfikacji, właściwych dla nadchodzącej ery broni palnej.
—————————————————————————————————————————————
—————————————————————————————————————————————
Historia wrocławskiej nauki
W 1523 r., wraz z kazaniem Jana Hessa w kościele Świętej Marii Magdaleny, dotarła do Wrocławia reformacja, która zyskała podatny dla siebie grunt. Już rok później, większość mieszkańców miasta z radą miejską na czele przyjęła protestantyzm. Katolickimi okazały się pozostać tylko świątynie i klasztory Ostrowia Tumskiego oraz niektóre z pobliskich osad. Absolutna dominacja protestantyzmu miała się utrzymać przez kolejne stulecia i nie podważona została nawet w okresie prób rekatolizacji Śląska przez Habsburgów, w pierwszych dziesięcioleciach po zakończeniu wojny trzydziestoletniej. Miastu udało się również uniknąć większych zniszczeń w czasie jej trwania, dzięki staraniom o zachowanie neutralności wobec stron konfliktu. W 1702 r. cesarz Leopold I powołał we Wrocławiu dwuwydziałowy uniwersytet – Akademię Jezuicką.
—————————————————————————————————————————————–
—————————————————————————————————————————————–
W wyniku wojen śląskich, począwszy od 1741 r. Wrocław i Śląsk przeszły pod panowanie pruskie. Wrocławianie witali wojska Fryderyka II z entuzjazmem. Król pruski uczynił wkrótce zdobytą prowincję „zbrojownią” państwa, zaś jego stolicę Wrocław jednym z trzech miast stołecznych oraz twierdzą zarazem.
—————————————————————————————————————————————
—————————————————————————————————————————————-
Równocześnie centralistyczna polityka pruska pozbawiła miasto samorządności, którą posiadało od czasów średniowiecza. Zauważalnym był również wzmożony ucisk fiskalny stosowany przez nową władzę, którego tylko do jakiegoś stopnia równoważyła sprawna administracja.
—————————————————————————————————————————————-
—————————————————————————————————————————————-
—————————————————————————————————————————————-
W styczniu 1807 r. miasto skapitulowało przed wojskami napoleońskimi, które wcześniej pokonały w polu wojska pruskie. Okupacja francuska przyniosła za sobą pokaźną kontrybucję oraz wyburzenie fortyfikacji miejskich. Mimowolnie Francuzi przyczynili się tym samym do zniesienia bariery w rozwoju przestrzennym miasta, jaki nastąpił po wojnach napoleońskich. Począwszy od 1809 r. Wrocław wraz z innymi miastami pruskimi uzyskał w wyniku gruntownych reform przeprowadzonych w państwie nowoczesny samorząd miejski oraz warunki do nieskrępowanego rozwoju gospodarczego, w warunkach kapitalizmu. W 1811 r. powołano państwową uczelnię wyższą ? Uniwersytet Wrocławski, który okres swej największej świetności uzyskał jednak dopiero na przełomie XIX i XX w.
—————————————————————————————————————————————-
W ciągu XIX wieku stolica Śląska, zwłaszcza w jego ostatnich dziesięcioleciach stała się nie tylko ważnym ośrodkiem. Począwszy od otwarcia w 1842 r. pierwszego odcinka kolei żelaznej (Wrocław – Oława), miasto stało się stopniowo ważnym węzłem kolejowym, drogowym, a po poważnych pracach regulacyjnych na Odrze i budowie portu na Popowicach na przełomie XIX/XX w. także wodnym.
—————————————————————————————————————————————-
—————————————————————————————————————————————–
Miasto stale się rozbudowywało, powiększało i modernizowało swoją infrastrukturę i zasoby budowlane. W 1877 r. uruchomiono pierwsze linie tramwajów konnych, które funkcjonowały do 1910 r., a od lat 90. wraz z elektryfikacją miasta stopniowo były zastępowane tramwajami elektrycznymi.
—————————————————————————————————————————————
—————————————————————————————————————————————
—————————————————————————————————————————————–
W czasie pierwszej wojny światowej Wrocław, leżący poza strefą frontową, uniknął zniszczeń, choć nie zapobiegło to oczywiście zubożeniu ludności i gospodarki miasta. Po wojnie nowe problemy ekonomiczne przyniosły straty terytorialne Niemiec na rzecz odrodzonej Polski, które uszczupliły bezpośrednie zaplecze miasta. W pierwszych dwóch powojennych latach Wrocław był również areną dość dramatycznych wydarzeń związanych z kształtowaniem się nowego porządku politycznego w Niemczech.
—————————————————————————————————————————————–
—————————————————————————————————————————————-
—————————————————————————————————————————————–
—————————————————————————————————————————————–
Zamknięta twierdza i odbudowa
Po wybuchu II wojny światowej Wrocław pozostawał do 1944 r. poza obszarem bezpośrednich działań zbrojnych i stał się nawet schronieniem dla kilkuset tysięcy ewakuowanej z głębi Niemiec ludności cywilnej oraz licznych zakładów przemysłu zbrojeniowego. Pod koniec 1944 r. liczba osób w nim przebywających wzrosła do blisko miliona. W 1944 r. wobec zbliżania się frontu wschodniego Wrocław został ogłoszony zamkniętą twierdzą. W styczniu 1945 r. dowództwo twierdzy zarządziło, w warunkach niezwykle surowej zimy, przy braków środków transportu, tragiczną w skutkach, przymusową ewakuację ludności cywilnej.
—————————————————————————————————————————————–
—————————————————————————————————————————————-
W lutym 1945 r. rozpoczęło się oblężenia miasta przez Armię Czerwoną. Po blisko trzech miesiącach walk Festung Breslau skapitulowała 6 maja 1945 r.
Większa część jego substancji budowlanej legła w gruzach, zwłaszcza południowych i zachodnich dzielnic miasta. Zginęło lub zostało rannych dziesiątki tysięcy obrońców i pozostałych w mieście mieszkańców cywilnych.
—————————————————————————————————————————————–
—————————————————————————————————————————————–
Kiedy komuniści po zdobyciu pełni władzy przystąpili od 1948 r. do forsownej komunizacji społeczeństwa, państwa i gospodarki, objawy i skutki tej polityki były w pełni odczuwane również we Wrocławiu. Władze komunistyczne traktowały Wrocław i świeżo nabyte ziemie zachodnie i północne ambiwalentnie. Z jednej strony przypisywały sobie np. zasługę z faktu ich odzyskania dla państwa polskiego oraz chwaliły sukcesami w ich odbudowie i integracji z resztą kraju. Organizowano tu wielkie propagandowe imprezy, jak np. Wystawa Ziem Odzyskanych (lipiec 1948), czy Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju, na który przybyli delegaci z 46 krajów.
—————————————————————————————————————————————–
—————————————————————————————————————————————
Pod koniec lat 50. miasto odzyskało swój dawny potencjał ludnościowy i mimo ograniczeń i zniekształceń wynikających z uwarunkowań politycznych i społeczno-ekonomicznych czasów PRL. Odnalazło swoje miejsce, stając się jednym z najważniejszych ośrodków miejskich, gospodarczych oraz kulturalnych i naukowych kraju. Poważnej rozbudowie uległ zwłaszcza tutejszy przemysł ciężki – metalowy, maszynowy, środków transportu.
—————————————————————————————————————————————-
Nowe pokolenia wrocławian znajdywały coraz częściej (choć nigdy w dostatecznych ilościach) mieszkania w nowo wybudowanych osiedlach, zdominowanych od lat 70. przez tzw. budownictwo wielkopłytowe. Powojenny Wrocław należał do najmłodszych pod względem wieku mieszkańców miast Polski, miasta wyróżniało się dużym odsetkiem młodzieży szkolnej i studentów.
—————————————————————————————————————————————
—————————————————————————————————————————————
—————————————————————————————————————————————–
Autor tekstu: dr Krzysztof Popiński
Zdjęcia: Joanna Wieczorek
—————————————————————————————————————————————–
To miejsce wyjątkowe, które powstało z podziwu dla japońskiej sztuki ogrodowej, a w jego tworzeniu brali udział specjaliści z Kraju Kwitnącej Wiśni. Historia tego miejsca liczy już ponad 100 lat i sięga roku 1913, kiedy w Hali Stulecia odbywała się impreza na wyjątkową skalę ? Wystawa Światowa. Przez ostatnie stulecie ogród przechodził liczne przemiany, jednak prawdziwie japońskiego charakteru nabrał dopiero po ostatnich renowacjach, pod koniec XX wieku. Dziś jest on kawałkiem żywej, orientalnej kultury w środku Europy, który pozwala docenić piękno oryginalnych, pochodzących z Japonii roślin.
Do położonego w Parku Szczytnickim ogrodu zaglądają chętnie turyści z całej Polski i świata, a sami mieszkańcy Wrocławia uznają go za jeden z najładniejszych punktów w mieście. Uwielbiają go miłośnicy Japonii i jej kultury, cenią wielbiciele sztuki projektowania ogrodów, lubią osoby poszukujące w głośnym, tłocznym mieście zakątków, gdzie można znaleźć ciszę, wytchnienie i nacieszyć się pięknem natury.
