{"id":11308,"date":"2015-07-13T22:07:12","date_gmt":"2015-07-13T20:07:12","guid":{"rendered":"http:\/\/joannawieczorek.pl\/?p=11308"},"modified":"2016-02-24T23:22:17","modified_gmt":"2016-02-24T21:22:17","slug":"zamek-w-malborku-13-07-2015","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/joannawieczorek.pl\/?p=11308","title":{"rendered":"Zamek w Malborku-13.07.2015"},"content":{"rendered":"

\"DSC_0873\"<\/a>Zakon Szpitala Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie znany powszechnie jako zakon krzy\u017cacki powsta\u0142 w czasie trzeciej wyprawy krzy\u017cowej do Ziemi \u015awi\u0119tej w roku 1190. Pocz\u0105tkowo dzia\u0142a\u0142 jako bractwo szpitalnik\u00f3w w Akce ? w roku 1198 po otrzymaniu regu\u0142y bractwo przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w zakon rycerski.<\/span><\/em><\/p>\n

Zakony rycerskie bior\u0105ce udzia\u0142 w krucjatach by\u0142y zgromadzeniami religijnymi z\u0142o\u017conymi z mnich\u00f3w-rycerzy. Zakon krzy\u017cacki by\u0142 jednym z trzech takich zgromadze\u0144 obok templariuszy i joannit\u00f3w<\/span><\/em><\/p>\n

Oko\u0142o 1229 roku Krzy\u017cacy przybywaj\u0105 do Ziemi Che\u0142mi\u0144skiej i rozpoczynaj\u0105 podb\u00f3j ziem Prus\u00f3w. Na mocy Z\u0142otej Bulli z Rimini wydanej w 1235 roku (antydatowanej na 1226 rok) podbite ziemie staj\u0105 si\u0119 terenem, na kt\u00f3rym ma zosta\u0107 utworzone pa\u0144stwo ko\u015bcielne de facto b\u0119d\u0105ce we w\u0142adaniu Zakonu. W nast\u0119pstwie prowadzonej konsekwentnie polityki militarnej i gospodarczej a tak\u017ce dzi\u0119ki wsparciu akcji krucjatowej przez papiestwo, cesarstwo i rycerzy z ca\u0142ej Europy, w 1283 roku upad\u0142o II powstanie Prus\u00f3w, a ca\u0142e ich ziemie znalaz\u0142y si\u0119 w r\u0119ku Krzy\u017cak\u00f3w.<\/span><\/em><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————<\/p>\n

\"DSC_0721\"<\/a> \"DSC_0723\"<\/a>\u00a0\u00a0 Od pocz\u0105tku XIV wieku wielcy mistrzowie prowadzili konsekwentna polityk\u0119 opanowania Pomorza Gda\u0144skiego i po\u0142\u0105czenia si\u0119 z Brandenburgi\u0105. Pocz\u0105tkow\u0105 taktyk\u0119 pokojowego przejmowania tych ziem drog\u0105 wykup\u00f3w, a przede wszystkim darowizn po 1300 roku zast\u0105piono dzia\u0142aniami zbrojnymi i otwartym konfliktem z Koron\u0105. Zakon poczu\u0142 si\u0119 tak pewnie, \u017ce w 1309 roku przenosi do nowej warowni w Malborku wzniesionej w latach oko\u0142o 1275-1300 siedzib\u0119 wielkiego mistrza. W ten to spos\u00f3b zrealizowana zosta\u0142a ostatecznie idea Hermanna von Salza stworzenia w ziemi Prus\u00f3w pa\u0144stwa zakonnego.<\/span><\/em><\/p>\n

Coraz bardziej zagro\u017cona przez zakon Korona zawar\u0142a 14 sierpnia 1385 roku w Krewie uni\u0119 z Wielkim Ksi\u0119stwem Litewskim. By\u0142a to unia personalna, gdzie ksi\u0105\u017c\u0119 litewski W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o za\u015blubiony zosta\u0142 Jadwidze Andegawe\u0144skiej, c\u00f3rce kr\u00f3la Polski Ludwika W\u0119gierskiego.<\/span><\/em><\/div>\n
\u00a0—————————————————————————————————————————————–<\/div>\n

Zakon krzy\u017cacki to jeden z trzech najwi\u0119kszych, obok joannit\u00f3w i templariuszy, korporacji zakonno-rycerskich, jakie powsta\u0142y na fali krucjat w XI i XII wieku. Jego pe\u0142na nazwa w t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski brzmi Zakon Szpitala Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Powszechnie zwany jest zakonem krzy\u017cackim lub zakonem niemieckim, nazwa \u0142aci\u0144ska Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem a niemiecka Orden der Br\u00fcder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden. Za\u0142o\u017cony zosta\u0142 przez mieszczan lubeckich i breme\u0144skich w 1191 roku w czasie obl\u0119\u017cenia Akki podczas III Krucjaty. By\u0142 korporacj\u0105 opiekuj\u0105c\u0105 si\u0119 chorymi i rannymi pielgrzymami. <\/em>Pocz\u0105tkowo zakon dzia\u0142a\u0142 w Ziemi \u015awi\u0119tej, a jego dom g\u0142\u00f3wny znajdowa\u0142 si\u0119 w Akce.<\/em> <\/span><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————-<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \"DSC_0726\"<\/a>\"DSC_0770\"<\/a> \"DSC_0771\"<\/a><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————<\/p>\n

\"DSC_0880\"<\/a>Kuchnia konwentu<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

P<\/em>otrawy serwowane na sto\u0142ach \u015bredniowiecznego Malborka wskazywa\u0142y na si\u0142\u0119 oraz odzwierciedla\u0142y zamo\u017cno\u015b\u0107 pa\u0144stwa zakonnego. Mia\u0142y ol\u015bni\u0107, a mo\u017ce zaczarowa\u0107. Wywo\u0142a\u0107 zadowolenie, zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d mo\u017cnych obecnych, czy potencjalnych sojusznik\u00f3w jak i pospolitego rycerstwa. Nie szcz\u0119dzono na imporcie egzotycznych owoc\u00f3w, bakalii, czy przypraw – pierwszoplanow\u0105 cech\u0105 kuchni \u015bredniowiecznej by\u0142 wyrazisty, a nawet ostry smak. Niebagateln\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142a te\u017c wo\u0144, wa\u017cny by\u0142 aromat i kolor potraw. Mistrzowie kuchni unikali wr\u0119cz naturalnych smak\u00f3w. Tworzyli oryginalne i wyraziste kompozycje kulinarne.<\/em><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

—————————————————————————————————————————————–<\/p>\n

\"DSC_0881\"<\/a> \"DSC_0876\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

—————————————————————————————————————————————-<\/p>\n

Jadano wieprzowin\u0119, wo\u0142owin\u0119, dr\u00f3b, dziczyzn\u0119 i to pod najr\u00f3\u017cniejszymi postaciami. Istotn\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142y ryby. Uzupe\u0142nieniem da\u0144 g\u0142\u00f3wnych by\u0142o pieczywo, kasze i ry\u017c. Z nabia\u0142u najwi\u0119cej spo\u017cywano jaj i ser\u00f3w. Mniejsz\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142a \u015bmietana i mleko, te ostatnie najcz\u0119\u015bciej zast\u0119powa\u0142 wyci\u0105g z migda\u0142\u00f3w. Do podstawowych napoj\u00f3w nale\u017ca\u0142y piwa i miody. Wiadomo, \u017ce sprowadzano do Malborka 19 gatunk\u00f3w win, najwi\u0119cej re\u0144skiego, ale by\u0142o tak\u017ce w\u0119gierskie, greckie i w\u0142oskie. Bracia pijali nie mniej ni\u017c 12 gatunk\u00f3w piwa.<\/span><\/em><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————<\/p>\n

\"DSC_0628\"<\/a>\"DSC_0643\"<\/a>\u00a0 \"DSC_0642\"<\/a><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————–<\/p>\n

\"DSC_0675\"<\/a> \"DSC_0692\"<\/a><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————-<\/p>\n

\"DSC_0673\"<\/a> \"DSC_0701\"<\/a><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————–<\/p>\n

\"DSC_0717\"<\/a>\"DSC_0720\"<\/a><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————–<\/p>\n

\"DSC_0666\"<\/a> \"DSC_0685\"<\/a> \"DSC_0697\"<\/a><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————-<\/p>\n

Kapitularz<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Kapitularz nale\u017ca\u0142 zawsze do najwa\u017cniejszych pomieszcze\u0144 w ka\u017cdej wsp\u00f3lnocie zakonnej, jako miejsce gdzie omawiano wszystkie istotne sprawy dotycz\u0105ce tej wsp\u00f3lnoty. Z uwagi na sto\u0142eczn\u0105 funkcj\u0119 Malborka tutejszej sali przypad\u0142o znaczenie szczeg\u00f3lne.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Dyskutowano w niej sprawy wagi pa\u0144stwowej, tu zapada\u0142y rozstrzygni\u0119cia dotycz\u0105ce ca\u0142ego kraju, polityki mi\u0119dzynarodowej, tu wybierano wielkich mistrz\u00f3w Zakonu. Wn\u0119trze powinno by\u0142o by\u0107 puste, jak dzi\u015b, tylko pod \u015bcianami powinny dooko\u0142a by\u0107 ustawione siedziska dla uczestnik\u00f3w posiedze\u0144. Ze \u015bcian przygl\u0105dali si\u0119 obraduj\u0105cym poprzedni wielcy mistrzowie, namalowani w polach tarczowych mi\u0119dzy oknami.<\/em><\/span><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————–<\/p>\n

\"DSC_0631\"<\/a><\/em><\/span>\"DSC_0640\"<\/a><\/em><\/span>—————————————————————————————————————————————-<\/p>\n

\"DSC_0626\"<\/a><\/em><\/span>\"DSC_0630\"<\/a><\/em><\/span><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————–<\/p>\n

Letni Refektarz<\/span><\/strong><\/div>\n

\"DSC_0794\"<\/a>Neogotycki portal prowadzi z Zimowego do Letniego Refektarza ? najwspanialszej sali Pa\u0142acu. Architektura tego wn\u0119trza, wa\u017cna przede wszystkim z uwagi na nowatorskie sklepienie radialne wsparte na jednym, centralnym filarze, nale\u017cy do szczytowych osi\u0105gni\u0119\u0107 sztuki nie tylko na terenie pa\u0144stwa krzy\u017cackiego.<\/span><\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

—————————————————————————————————————————————–<\/p>\n

\"DSC_0788\"<\/a><\/strong>W \u015bredniowieczu Letni Refektarz by\u0142 \u015bwiadkiem wielu wa\u017cnych uroczysto\u015bci i spotka\u0144 ? pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 sali audiencyjnej, w kt\u00f3rej wielki mistrz podejmowa\u0142 obce poselstwa i dostojnych go\u015bci. Dzi\u015b wiemy, \u017ce \u015bciany sali malowane by\u0142y w\u00f3wczas na czerwono, a sklepienie pokrywa\u0142y bujne wici ro\u015blinne, malowane kolorem czerwonym i zielonym. Znaczne powierzchnie prostok\u0105tnych okien wype\u0142nione by\u0142y barwnymi witra\u017cami, kt\u00f3re zagin\u0119\u0142y w czasie ostatniej wojny. Na fragmencie \u015bciany p\u00f3\u0142nocnej i na \u015bcianie wschodniej, w blendach u g\u00f3ry \u015bcian zachowa\u0142y si\u0119 natomiast malowid\u0142a figuralne z po\u0142owy XIX wieku, przedstawiaj\u0105ce kilku wielkich mistrz\u00f3w i mistrz\u00f3w krajowych Zakonu.<\/em><\/span><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————–Wielki Refektarz\"DSC_0767\"<\/a><\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 badaczy zalicza go w sk\u0142ad Pa\u0142acu. Wsparte na trzech smuk\u0142ych filarach<\/span> zadziwiaj\u0105co przestrzenne sklepienie przydawa\u0142o monumentalno\u015bci tej sali, przeznaczonej na wsp\u00f3lne biesiady rycerzy ? go\u015bci z Europy Zachodniej, przybywaj\u0105cych licznie, by pom\u00f3c krzy\u017cakom w ich walce z poganami. Obliczona by\u0142a na oko\u0142o 400 os\u00f3b. W czasach polskich sala r\u00f3wnie\u017c s\u0142u\u017cy\u0142a jako jadalnia, gdzie starosta podejmowa\u0142 za\u0142og\u0119 zamkow\u0105. Wn\u0119trze do dzi\u015b zachwyca \u015bwietnymi proporcjami architektury, nowatorskim rozwi\u0105zaniem konstrukcji sklepienia, wspartego na trzech wysmuk\u0142ych kolumnach i subtelnym umiarem w stosowaniu dekoracji. Jego \u015bciany by\u0142y w tamtym czasie pokryte dawn\u0105 dekoracj\u0105 malarsk\u0105, z kt\u00f3rej do naszych czas\u00f3w ocala\u0142 jedynie niewielki fragment z przedstawieniem Koronacji Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny. Czterna\u015bcie du\u017cych ostro\u0142ucznych okien, rozmieszczonych w obydwu pod\u0142u\u017cnych \u015bcianach, doskonale roz\u015bwietla\u0142o to przestronne wn\u0119trze, kt\u00f3re bez w\u0105tpienia musia\u0142o robi\u0107 wielkie wra\u017cenie na przyby\u0142ych.<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————–<\/p>\n

\"DSC_0758\"<\/a>\"DSC_0755\"<\/a><\/p>\n

—————————————————————————————————————————————–<\/p>\n

Wystawa broni i uzbrojenia<\/span><\/strong><\/div>\n
\"DSC_0834\"<\/a>Wystawa zabytkowego or\u0119\u017ca obejmuje wiele cennych okaz\u00f3w z okresu od czas\u00f3w \u015bredniowiecza a\u017c do ubieg\u0142ego stulecia. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ni\u0105 miecze \u015bredniowieczne, rapiery, szpady, arkebuzy, muszkiety i pistolety oraz uzbrojenie ochronne, he\u0142my, kirysy i zbroje. W\u015br\u00f3d prawdziwych rarytas\u00f3w wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 napier\u015bniki zbroi turniejowych z XVI w., p\u0142ytowy p\u00f3\u0142zbrojek je\u017adziecki z XVII stulecia, przyk\u0142ady my\u015bliwskiej broni palnej z XVII i XVIII w., pistolety puffery z XVI w., strzelby cieszynki z XVII w.<\/span><\/em><\/div>\n
<\/div>\n
—————————————————————————————————————————————–<\/div>\n
\"DSC_0845\"\"DSC_0847\"<\/a><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
—————————————————————————————————————————————<\/div>\n
\"DSC_0835\"\"DSC_0842\"\"DSC_0856\"<\/a><\/div>\n
<\/div>\n
—————————————————————————————————————————————-<\/div>\n
\u00a0<\/span><\/em>Infirmeria\"DSC_0728\"<\/a><\/em><\/span> <\/strong><\/span>
\n<\/span><\/div>\n
Infirmeria, b\u0119d\u0105ca w istocie przytu\u0142kiem dla do\u017cywaj\u0105cych swych dni starych i zniedo\u0142\u0119\u017cnia\u0142ych rycerzy, posiada\u0142a w\u0142asny refektarz, kaplic\u0119 i \u0142a\u017ani\u0119. Najwspanialszym pomieszczeniem by\u0142 refektarz ze sklepieniem krzy\u017cowo-\u017cebrowym wspartym na jednym, centralnie umieszczonym filarze. Gotycki kapitel tego filara prezentuje p\u0142askorze\u017abione sceny walki krzy\u017cak\u00f3w z Prusami. Od po\u0142udnia refektarz by\u0142 skomunikowany z izb\u0105 chorych, do kt\u00f3rej przylega\u0142 aneks mieszcz\u0105cy locus secretus (toalet\u0119).<\/span><\/em><\/div>\n
<\/div>\n
—————————————————————————————————————————————–<\/div>\n
\"DSC_0806\"<\/a> \"DSC_0807\"<\/a>\"DSC_0808\"<\/a><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
—————————————————————————————————————————————–<\/div>\n
<\/div>\n
\"DSC_0646\"<\/a> \"DSC_0799\"<\/a><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
—————————————————————————————————————————————–<\/div>\n
\"DSC_0779\"<\/a> \"DSC_0780\"<\/a> \"DSC_0800\"<\/a><\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
—————————————————————————————————————————————–<\/div>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o informacji: http:\/\/www.zamek.malbork.pl\/index.php?p=muzeum&a=wystawy&aid=19<\/div>\n
Zdj\u0119cia: Joanna Wieczorek<\/div>\n
—————————————————————————————————————————————–<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zakon Szpitala Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie znany powszechnie jako zakon krzy\u017cacki powsta\u0142 w czasie trzeciej wyprawy krzy\u017cowej do Ziemi \u015awi\u0119tej w roku 1190. Pocz\u0105tkowo dzia\u0142a\u0142 jako bractwo szpitalnik\u00f3w w Akce ? w roku 1198 po otrzymaniu regu\u0142y bractwo przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w zakon rycerski. Zakony rycerskie bior\u0105ce udzia\u0142 w krucjatach by\u0142y zgromadzeniami religijnymi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[74],"tags":[],"class_list":["post-11308","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-moje-wedrowanie-w-obiektywie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/joannawieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/joannawieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/joannawieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/joannawieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/joannawieczorek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11308"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/joannawieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11308\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11377,"href":"https:\/\/joannawieczorek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11308\/revisions\/11377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/joannawieczorek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/joannawieczorek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/joannawieczorek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}